Bob Lapajian
Een film als uitgangspunt voor een toneelstuk: je ziet het de laatste tijd steeds vaker. Eerder dit seizoen stond de toneelversie van When Harry Met Sally nog op de planken. De Utrechtse Spelen baseert zich in zijn nieuwste voorstelling op een andere bekende film uit de jaren '80: Rain Man. Het levert een geslaagde 'toneelvertaling' van de film op.
Het stuk vertelt het verhaal van de snelle zakenman Charlie Babbitt die na de dood van zijn door hem gehate vader hoort dat al zijn geld aan een onbekende curator in beheer is gegeven. Dat kan Charlie niet verkroppen en dus gaat hij op zoek naar de identiteit van deze curator, om er vervolgens achter te komen dat het geld is nagelaten aan zijn broer Raymond, van wiens bestaan hij niet wist. Raymond lijdt aan het syndroom van Savant, gecombineerd met autistische kenmerken, en woont in een instelling geleid door dokter Bruener. Charlie lokt zijn broer uit de instelling mee en hoopt zo een deel van de erfenis op te kunnen strijken. Wat volgt is een reis waarin de broers elkaar beter leren kennen.
Natuurlijk is het voorspelbaar (zelfs voor wie de film niet heeft gezien) dat Charlie gaandeweg het stuk van zijn broer zal leren houden, maar dat Rain Man toch van begin tot eind blijft boeien is in hoge mate te danken aan het samenspel van Paul R. Kooij (als Raymond) en Benja Bruijning (als Charlie). De toenadering tussen de twee wordt heel subtiel opgebouwd, en dit wordt mooi uitgewerkt in het taalgebruik van Benja Bruijning. Aan het begin van het stuk gebruikt hij zijn scherpe tong om zijn broer te kleineren en uit te schelden, maar naarmate de voorstelling vordert sluipt er empathie in de ironische opmerkingen van Charlie. Een ontroerend voorbeeld is de scène waarin hij Raymond leert dansen.
De voorstelling blinkt uit in het combineren van humor met oprechte bewogenheid voor de personages. Ook het decor op de achtergrond speelt hierin af en toe een rol. Dat is soms creatief uitgewekt, zoals in de scène waarin Raymond s'nachts wakker schrikt en de zwevende meubelen op het decor een idee geven van wat er in zijn hoofd omgaat.
Rain Man is in hoofdzaak een fantastisch geacteerde voorstelling met een consequent volgehouden toon die goed het midden houdt tussen sentiment en humor. De oorspronkelijke toneelversie van de Amerikaanse scenarioschrijver Dan Gordon werd bij zijn première in 2008 goed ontvangen. Dat is deze Nederlandse versie ook zeker gegund.
|