An Cardoen
Esther Gerritsen is zonder twijfel één van de betere Nederlandse toneelschrijvers van dit moment. Ze schreef teksten voor Het Syndicaat, Toneelgroep Amsterdam en Keesen & Co, en werd bekroond met onder meer de Halewijn-Literatuurprijs en de Dif-BNG-Aanmoedigingsprijs. Regisseur Trentelman werkt met een cast van vier jonge acteurs, allemaal afkomstig van de Toneelacademie Maastricht, die vooral in het stuk Gras uitstekend op dreef is.
Huisvrouw
De huisvrouw uit Huisvrouw leeft in een veilige cocon. 's Ochtends begint ze aan het avondeten en wacht de hele dag tot haar man thuiskomt van zijn werk. Haar enige gezelschap zijn de mensen op de televisie en een huis-aan-huisverkoopster. Ze heeft haar keukenspullen en ze houdt van haar man. Het leven is eenvoudig en ze is tevreden. Of niet?
In zijn enscenering omringt Trentelman de huisvrouw met de personages in haar hoofd, die uit de shows op tv komen lopen. Met op de achtergrond een gouden doek zien we een quizmaster, een presentator, en een koortje dat smartlappen zingt. Er is gezocht naar het grote gebaar van de slapstickhumor, maar de regie laat hier wat kansen liggen. De timing klopt vaak niet, de overdrijving is niet consequent doorgezet, en dat is funest voor slapstick. Dan wordt het een klucht die de angel uit het stuk haalt.
Er wordt ook te veel geïllustreerd. Die ene aardappel is een mooi en dwaas symbool voor een lange dag van eenzaamheid en frustraties, maar dat hadden we ook begrepen zonder de apotheose aan het begin. Hetzelfde geldt voor de keuze om de monoloog over vier personages te verdelen. De stemmen in het hoofd van de huisvrouw, haar imaginaire vrienden op tv en haar seksuele fantasieën, benadrukken juist haar schrijnende eenzaamheid; hen ten tonele voeren doet daar een beetje afbreuk aan.
Gras
In Gras is de cast beter op dreef. Het verhaal gaat over een gezin met twee volwassen kinderen, dat op initiatief van de moeder nog eens samen op vakantie gaat. De familie bestaat uit typische Gerritsen-personages. Met een onstuitbare woordenstroom observeren ze de wereld om zich heen en proberen ze hun innerlijke pijn te neutraliseren, maar regelmatig borrelen hun frustraties uit de diepte naar boven. Ze hebben elk een eigen toon. De moeder is assertief en precies; ieder woord is bedoeld om te verwonden. De mentaal gehandicapte zoon - een erg komische rol van Ferdi Stofmeel - drukt zijn verwarring uit met een onlogische lijst van woorden. Vader verliest zich bij voorkeur in onsamenhangende anekdotes - de schitterende monoloog over een De Waardt-tent van Rufus Hegeman is een hoogtepunt in de voorstelling. De dochter stelt vragen, en begeeft zich daarmee op gevaarlijk terrein. Met veel moeite heeft de moeder de schijn van een veilig nest gecreëerd. En die illusie zal ze in stand houden. Goedschiks, of kwaadschiks.
In Gras bewijzen de vier jonge acteurs over het nodige komische talent te beschikken. Ze zijn voor het grootste deel gebonden aan hun campingstoeltje, maar weten met een paar tics en een sterke mimiek vier vermakelijke én schrijnende karikaturen neer te zetten. Het spel is meer beheerst en preciezer dan in Huisvrouw, en de personages zijn overtuigender. Gras is een venijnige komedie, en een ongemakkelijke spiegel voor het publiek.
|
